Verslag twitterdiscussie over de zin en onzin van opbrengstgericht werken

Op 18 mei heeft de CED-Groep zijn eerste twitterdiscussie gevoerd. Dit in navolging van de succesvolle discussies m.b.t. onderwijs en ICT die Netwijs elke dinsdag organiseert.  De discussie is gehouden n.a.v. het boek ‘Resultaten Tellen’, opbrengstgericht werken in het basisonderwijs dat in april is gepubliceerd.  Dit verslag beschrijft de besproken thema’s en de meningen van de deelnemers aan de discussie. Aan deze discussie werkt mee: @janwn, @pavl, @marathonekeje, @kclijs, @rinusd, @1zorgroute, @pascalmarcelis, @mennovh, @ronaldbuitelaar, @interzin_judith, @jolandevanderme, @_humandynamics, @all4wan, @mariekeverhulst, @justin_novak en @veraSuz

De school maakt het verschil
Opbrengstgericht werken is alleen zinnig als leerkrachten groeimogelijkheden zien en hun rol daarin serieus nemen. Daarvoor hebben ze een goed overzicht nodig van de resultaten en gaat op basis daarvan in gesprek met de ib-er en de leerlingen.  Hierbij past ook het stellen van hoge doelen. Gesteld wordt dat je standaarden nodig hebt om te weten hoe hoog de lat gelegd moet worden. Maar tevens is de vraag of de lat altijd hoger moet komen te liggen of dat consolidatie van het niveau een optie is. Ook leertijd is een invloedsfactor. Je kunt niet meer bereiken dan binnen de beschikbare leertijd mogelijk is.  Elke school zou echter moeten werken vanuit de gedachte dat zij het verschil kan maken en dat elk dubbeltje een kwartje kan worden.  Een school zou nooit tevreden mogen zijn met de huidige leeropbrengsten, ook al liggen deze boven het landelijk gemiddelde. Het kan altijd beter.  Maar ook wordt de vraag gesteld of de huidige einddoelen nog wel toereikend zijn voor onze maatschappij en een herijking niet noodzakelijk is.

Niets nieuws onder de zon
Gesteld wordt dat opbrengstgericht werken eigenlijk niets nieuws is. Je bent als school altijd bezig met het werken aan opbrengsten. Wel wordt aangegeven dat de focus wordt weerlegd. Voorheen keken we hoe een leerling de einddoelen haalt, terwijl we nu de nadruk leggen óf de leerling de einddoelen wel haalt en wat dit dan betekent.  Niet alleen de inspanning die de leerkracht doet is belangrijk, maar vooral het effect van deze inspanning op de leeropbrengsten van leerlingen.  Gesteld wordt dat opbrengstgericht werken geldt voor alle leerlingen, maar dat in de praktijk de groei van leeropbrengsten zich vooral op de leerlingen met een D-, C- en B-score.  Als reden wordt opgegeven dat in deze groepen de meeste leerwinst te behalen valt.   De opkomst van leerlingvolgsystemen hebben ervoor gezorgd dat we beter dan vroeger in staat zijn om onze aanpak af te stemmen op een analyse van de situatie en op de trends. Het stelt de school in staat om reële doelen te stellen en vergemakkelijk de rapportage naar ouders en schoolbestuur.

Maatschappelijke rol
Scholen bestaan omdat wij in onze maatschappij hebben bepaald dat burgers een algemeen niveau van functioneren moeten hebben Het algemeen niveau van functioneren zal altijd omhoog gaan in vaart der volkeren; er zullen altijd hogere opbrengsten nodig zijn. Omdat de gemeenschap investeert in goed onderwijs is het niet vreemd dat van een school wordt gevraagd deze investering te verantwoorden. Niet alleen via de inspectie, maar ook naar ouders en leerlingen.Het zou scholen helpen wanneer de inspectie niet alleen maar controleert, maar scholen ondersteunt tijdens het proces om te komen tot hogere leeropbrengsten. In dat geval is de inspectie meer educatief partner dan beoordelaar. Dit mag echter niet betekenen dat de inspectie de rol van de schoolbegeleider op zich gaat nemen.  Het educatief partnership betekent meer dat het proces wordt gevolgd i.p.v. de ‘eindopbrengsten’

Haal eruit wat er in zit
De vraag is of het de taak van de school is om  uit de leerlingen te halen wat er in zit of om er juist kennis en vaardigheden aan te brengen. Soms zijn we zo gefocust op het aanbrengen, dan we geen oog meer hebben wat er al is.  Het gevaar is dat de opbrengsten door deze focus juist naar beneden gaan doordat er kansen worden gemist.  Aan dit discussieonderdeel wordt de vraag gekoppeld wie eigenlijk de spil is de het onderwijsproces. Is dat de leerlingen of juist de leerkracht? Gesteld wordt dat de leerkracht als begeleider een bepalende rol speelt bij het behalen van hoge leeropbrengsten. Hierbij past dus ook aandacht voor leerkrachtvaardigheden. Aangegeven wordt dat deze minder vanzelfsprekend via de opleiding worden aangeleerd. Maar ook de rol van de schoolleider moet niet worden onderschat. Deze is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Hierbij past een rol als onderwijskundig schoolleider.

Betrokkenheid
Veel van de toegevoegde waarde van opbrengstgericht werken komt voort uit de manier waarop erover wordt gecommuniceerd en alle belanghebbenden worden betrokken bij het verhogen van de leeropbrengsten. In feite zou een school niet achteraf met ouders en leerling moeten bespreken wat de resultaten zijn geweest van de afgelopen periode, maar ook met ouders de doelen voor de komende periode bespreken.  Hieraan zit verbonden dat er aandacht moet zijn voor doorgaande leerlijnen, met name bij de kritische overgangsmomenten zoals de overstap van groep 2 naar 3. Bij opbrengstgericht werken is namelijk niet de methode leidend, maar de leerlijn achter de methode.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ . Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: