Tot het tegendeel bewezen is

Als onderwijsadviseur kom ik veel verschillende  missies en visie tegen. Voor mij hoeft het allemaal niet zo lastig te worden geformuleerd. De missie van een school is helder. Kinderen voorbereiden op een zelfstandige toekomst. De visie is de manier waarop de school de missie gaat realiseren op de best denkbare wijze. Maar het eindresultaat staat, ongeacht de visie, vast. En dat zijn kinderen die voldoende hebben geleerd om zich in een complexe samenleving economisch zelfstandig te redden.

Voor mij is een visie pas goed wanneer hij richting geeft aan het handelen van de mensen die er invulling aan moeten geven. Ik zal een voorbeeld geven. In een willekeurig (maar helaas niet uniek) schoolplan trof ik de volgende visie aan: Wij willen dat kinderen het gewenste niveau bereiken en daarbij  hun talenten optimaal benutten zodat ze zich evenwichtig ontwikkelen. Om dit te bereiken bieden wij uitdagend en inspirerend onderwijs van goede kwaliteit. Het zijn mooie woorden in al die fraaie beleidsplannen: optimaal, uitdagend, beter, hoger, goed, gewenst, evenwichtig. Maar ze krijgen pas waarde wanneer ze genormeerd zijn. Hoe ziet optimaal er dan uit? En wanneer spreek je dan van goed onderwijs? En hoe veel beter zijn dan hogere leerresultaten?

Het kan anders. Een school die ik bezocht vertelde mij hun visie op kinderen. De directeur zei dat leerkrachten ervan uit gaan dat elke leerling alles kan, totdat het tegendeel is bewezen. Niet vaak ben ik een zo krachtige visie tegengekomen.  Door de toevoeging ‘tot het tegendeel bewezen is’ vraag je van elke leerkracht om alles wat hij of zij doet te toetsen. Niet  in de zin van het afnemen van de CITO-toets, maar door al je veronderstellingen over de capaciteiten van de leerling te testen. Het leerkrachtgedrag dat daarbij past is heel goed meetbaar door middel van toetsen, maar ook heel goed ‘filmbaar’ door observatie. Achter deze visie gaan begrippen schuil zoals hoge doelen stellen, rijk leerstofaanbod en goede leerkrachtvaardigheden. De visie is bespreekbaar, zichtbaar en biedt ruimte om zelf in te vullen.

Wanneer de visie geen richting geeft aan het handelen van de teamleden heeft het weinig zin een visie te formuleren. Een visie is goed wanneer hij zichtbaar gemaakt wordt door leerkrachten, ouders en kinderen hem kunnen vertellen en het team zich bij de visie comfortabel voelt. Is dat laatste niet het geval, dan neem je afscheid van elkaar. Dat laatste klinkt hard, maar is het allerminst. Een goede leerkracht heeft ruimte nodig om zichzelf te mogen zijn. Wanneer de visie niet past, wordt deze vrijheid ernstig beknot en kun je in die situatie niet meer spreken van een goede leerkracht.  Dan kun je maar beter op een respectvolle manier uit elkaar gaan.  Maar ook dat moet je kunnen aantonen. Ook bij leerkrachten geldt: Elke leerkracht is goed, tot het tegendeel bewezen is. Dus schoolleiders: visie aanpassen en de klassen in!

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Reacties

  • Hans Braakmann  On februari 21, 2011 at 12:45 pm

    Mooie maar te oppervlakkige beschrijving over visie binnen het onderwijs. Mijn ervaring is juist het gebrek aan visie bij schoolleiders. Het gebrek aan visie bij docenten over de waarde van hun vak voor de toekomst. De mondiale maatschappelijke verandering die momenteel plaats vind vraagt om een andere (onderwijs)visie. De huidige visie over onderwijs had niet misstaan bij een school uit 1910. Willen we een creatieve en innovatieve kenniseconomie blijven? Dan is nu het moment om onze visie op het onderwijs te veranderen. Speerpunt: talentherkenning en ontwikkeling van leerling en docent. Professionalisering van docenten. Passend sterk gedifferenteerd onderwijs. Passie!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: