Meer ICT betekent niet automatisch beter onderwijs

Zo’n 25% van alle leerkrachten in het PO,VO en MBO gebruiken geen computer tijdens de les. Die conclusie staat te lezen in het rapport ‘Vier In Balans Monitor’ van Stichting Kennisnet. Het tempo waarin het gebruik van ICT in het onderwijs toeneemt is te traag, zo stelt Toine Maes, directeur Stichting Kennisnet. “Als Nederlands échte ambitie heeft om internationaal terug te keren in de top vijf kenniseconomieën, dan moeten we nu versnellen”. Als directeur van deze Stichting had ik een dergelijke uitspraak ook gedaan. Maar als onderwijsadviseur wil ik deze van een kanttekening voorzien.

Meer is niet altijd beter. We hebben meer auto’s en nu staan we dagelijks in de file. We hebben meer te kiezen en nu wordt keuzestress genomineerd als het ‘woord van 2010’. Meer computers in de klas zorgt ook niet automatisch dat er betere prestaties worden geleverd.  Een computer is een middel om informatie te ontvangen en deze te verwerken tot kennis. Maar dat zijn de methode en de leerkracht die een mooi verhaal vertelt ook.

Meer ICT zal niet automatisch leiden tot beter onderwijs. Een bewuste koppeling tussen verbetering van leerresultaten, moderne informatiemogelijkheden en de didactische vaardigheden van de leerkracht wel. Alhoewel het onderzoek aangeeft dat hierover steeds meer bekend is, bereikt deze kennis nog onvoldoende de scholen. Wat we wel weten is dat de leerkracht ertoe doet en de schoolleider ook. Niet voor niets wordt het gedachtegoed van bijvoorbeeld Marzano zo vaak toegepast. Hij heeft de relatie onderzocht tussen het leerrendement van de leerling, het gedrag van de leerkracht en de kwaliteit van de school. Een goede school met goede leerkrachten leveren het meeste rendement. Dat is niet verwonderlijk, maar ik ben wel benieuwd naar de invloed van ICT op het begrip ‘goed’ bij scholen die zeer goed presteren.

De monitor schiet in twee aspecten tekort. De rol van de schoolleider is onderbelicht en wat wordt gemeten is de inspanning van de leerkracht en niet het effect van de inzet. Juist deze twee aspecten bepalen volgens Marzano de kwaliteit van het onderwijs. Een voorbeeld: In de monitor staat dat schoolleiders tevreden zijn over de ICT-investering. Als belangrijkste noemen ze aantrekkelijker onderwijs. Wanneer schoolleiders dat als een succesvol rendement beschrijven, dan vraag ik me af wat ze hadden geantwoord op de vraag “en hoe beïnvloedt dit de leerresultaten van groep? Marzano komt tot een andere conclusie dan de schoolleiders. Zijn onderzoek laat zien dat het kunnen omgaan met verschillen het belangrijkste item is dat de kwaliteit bepaalt. Schoolleiders mogen dan jaar na jaar tevreden zijn, ze noemen wel aspecten die van mindere invloed zijn op de kwaliteit van leren dan Marzano aangeeft. Ook dit is een interessante onderzoeksvraag: Doen de dingen die schoolleiders als belangrijk ervaren er eigenlijk wel toe wanneer het doel is leerprestaties te verbeteren?

ICT is maar een middel en de waarde van dit middel wordt niet bepaald door het aantal computers in een school, de snelheid van het netwerk of het aantal minuten dat het digibord wordt gebruikt. De waarde is verbonden aan het effect van het gedrag van de leerkracht en zijn opvattingen over goed onderwijs. En met effect bedoel ik het structureel verhogen van leeropbrengsten om als land ons te kunnen meten met de opkomende kenniseconomieën. Daarvoor is het nodig om te (kunnen en willen) sturen op concrete (gewenste) resultaten. Dat is het vertrekpunt voor een succesvolle toepassing van ICT en daar heb je beslist geen ICT-beleidsplan voor nodig, maar een visie op goed onderwijs, beschreven in je schoolplan.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Advertenties
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Trackbacks

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: