Goede leerkrachten met een foutje

Deze week was de politie tweemaal in het nieuws. De eerste keer betrof een onderzoek naar het schietresutaat. Het bleek dat agenten beter schieten op de schietbaan, dan in de praktijk. Het tweede bericht ging over de vele ongelukken die agenten veroorzaken in het verkeer. Hieruit werd geconcludeerd dat de rijvaardigheid voor verbetering vatbaar is. Twee voorbeelden van  situaties waarin de vaardigheden van politieagenten achterblijven. Bij het lezen van de berichten vroeg ik me af wat het effect zou dat zijn wanneer de berichten over gebrekkige leerkrachtvaardigheden hadden gegaan.

Op het moment dat agenten de opleiding verlaten, onderhouden ze een aantal vaardigheden met enige regelmaat. Met de frequentie is niets mis, maar de manier kennelijk wel. Deze leidt immers niet tot het gewenste resultaat. Maar hoe zit dat met leerkrachten? Hoe onderhouden zij hun beroepsvaardigheden? En in welke frequentie?

Onlangs heeft prof Wim v/d Grift een proefschrift gepresenteerd waarin een Duits onderzoek wordt beschreven. Dit toonde aan dat leerkrachten zich de eerste 5 toto 10 jaar sterk ontwikkelen om daarna stil te blijven staat met als gevolg dat de kwaliteit de laatste 10 jaar weer afneemt. Ik herken dit beeld vanuit de praktijk. Slechts een enkele school waarmee ik werk kent een cultuur waarin een lerende leerkracht vanzelfsprekend is en het bestuur of schoolleider dit stimuleert en faciliteert. Nascholing heeft slechts beperkt een directe relatie met een waargenomen gebrek aan kwaliteit.

Maar wanneer deze persoonlijke observatie representatief is voor Nederland, wat zegt dat dan van de kwaliteit van onze onderwijzers en wat zijn hiervan de gevolgen voor de ontwikkeling van kinderen? De inspectie stelt in het laatste onderwijsverslag vast dat 1 op de 5 leerkrachten over onvoldoende vaardigheden beschikt om de leerstof goed over te brengen en voldoende leertijd te creëren. Ook hebben scholen moeite met het omgaan met verschillen, een niet onbelangrijke vaardigheid om passend onderwijs mogelijk te maken.

De gevolgen hiervan zijn lastig waar te nemen. 7% Van onze basisscholen scoort zwak tot zeer zwak, maar dit percentage toont geen opwaartse trend. Ook de reken- en leesprestaties gaan de afgelopen 20 jaar niet significant achteruit. Hoeven we ons dat geen zorgen te maken? Kennelijk voldoen we aan de norm die we ons hebben opgelegd. Zwakke broeders heb je altijd, maar zolang dit binnen een acceptabele bandbreedte blijft, lijkt er weinig aan de hand.  Maar schijn bedriegt. Alhoewel het voldoende scoren van 93% van de basisscholen comfortabel lijkt, heeft het gebrek aan vaardigheden om passend onderwijs te verzorgen een directe relatie met instructievaardigheden en leertijd. Wanneer de inspectie zegt dat de afstemming achterblijft, doen ze  daarmee ook een uitspraak over de leerkrachtvaardigheden. Hierin schiet het inspectieverslag tekort.

Terwijl de inspectie vaststelt dat de meeste scholen voldoen aan de norm, leggen onderzoeken zoals PISA en TIMMS bloot dat we onze mondiale positie als top-kennisland aan het verliezen zijn. Wanneer wij de huidige normen blijven hanteren, zullen we nog jarenlang tevreden zijn en toch steeds verder wegzakken op de ranglijst van kenniseconomieën. En laat kennis nu ons belangrijkste handelswaar zijn. Wanneer we deze daling niet willen is er maar één oplossing en dat is de lat hoger leggen.

En daar hebben we goede leerkrachten voor nodig. De groei van academische Pabo’s is hoopgevend, maar nog onvoldoende. Er is een een paradigmashift nodig om als leerkracht een leven lang leren vanzelfsprekend te vinden en daarbij ook als professional te worden behandeld. Met ander woorden: een cultuur waarin een leerkracht nieuwsgierig is en constant wordt uitgedaagd het morgen net iets beter te doen.

Het beeld dat ik overhield aan de beeldvorming rond de politie was niet het beeld van een slechte politieagent. Ook is het niet zo dat gebrek aan vaardigheden om passend onderwijs te kunnen bieden het beeld van een slechte leerkracht oplevert. Wanneer een leerkracht tekort schiet in zijn didactische vaardigheden is het voor mij een goede leerkracht, maar met een foutje. En dat is menselijk, veranderbaar en biedt perspectief voor schoolleiders om de teamleden te wijzen op hun verantwoordelijkheid om zich als professional  te gedragen en ze ook zo te behandelen.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: