Schaamteloos onderuit gaan

van Saskia Klomps (CED-groep): De gloeilamp zou nooit zijn uitgevonden als Edison na zijn eerste mislukte proef de handdoek in de ring had gegooid. Falen is niet erg. Het hoort bij je ontwikkeling. Dit betoogt psycholoog Arjan van Dam in zijn boek ‘De Kunst van het Falen’. Maar waarom zijn mensen dan zo bang om te falen? Een aanzienlijk deel van de bevolking leidt bijvoorbeeld aan sociale angst, een vorm van faalangst. ‘Schaamte speelt een grote rol bij falen, mensen zijn bang te worden buitengesloten.’, aldus Van Dam.Je kunt schitteren als je succes hebt. Het doel is heilig maar de middelen, zoals volhardendheid en vertrouwen in jezelf, lang niet altijd. We weten wat we willen bereiken maar hebben minder aandacht voor hoe we dat doen.Fouten worden te weinig gezien als leermomenten. En dat terwijl fouten er juist voor zorgen dat we over onszelf en onze aanpak gaan nadenken.

Fouten durven maken betekent uiteraard dat je soms risico’s moet nemen.Een fout is over het algemeen minder erg wanneer je niet gericht bent op het najagen van waardering, maar op je eigen ontwikkeling.

Een ander voordeel van de focus op leren wordt hier duidelijk: Van Dam werkte mee aan een onderzoek waarin hij werkzoekenden workshops gaf. In de ene workshop lag de nadruk op prestatie: welk succes heb je behaald? In de andere workshop draaide het om leren: wat heb je geleerd? De leergroep bleek harder naar een baan te zoeken en minder uitstelgedrag te vertonen dan de prestatiegroep. Na een paar weken had 33 procent van de leergroep een baan gevonden, van de prestatiegroep slechts tien procent.  ‘Mensen die op hun eigen ontwikkeling gericht zijn presteren ook beter,’ aldus Van Dam.

Arjan van Dam haalt in zijn boek regelmatig de bekende Amerikaanse psycholoog Carol Dweck aan. Zij deed in de jaren al in de jaren ’70 onderzoek naar het leergedrag van kinderen. Ze stelde vast dat sommige kinderen een hulpeloosheidsreactie vertoonde bij een moeilijke rekensom, terwijl anderen het ondanks hun fouten bleven proberen (zij gaven de zogenaamde ‘meesterschapsrespons’). Dweck ontdekte dat de kinderen die opgaven, intelligentie als vaststaand gegeven zagen (a fixed-mindset), terwijl de doorzetters intelligentie zagen als iets wat verder te ontwikkelen is (a growth-mindset).

Vervolgens ontdekte Dweck dat deze groepen verschillende doelen stellen: mensen die intelligentie als een vaststaand gegeven zien richten zich vooral op het leveren van een prestatie. Mensen die intelligentie zien als iets dat kan groeien, stellen vaker leerdoelen waarbij het gaat om het ontwikkelen van vaardigheden. Als we willen leren zijn we meer geïnteresseerd in het proces en het ontdekken van strategieën. Bovendien waren kinderen met een leergerichte houding in Dwecks onderzoek meer geïnteresseerd in wat andere kinderen deden en meer bereid tot samenwerking.

Maar hoe beheers je dan ‘de kunst van het falen’ volgens Van Dam? De kunst van het falen is het op zo’n manier met faalervaringen omgaan, dat je vertrouwen in eigen kunnen niet  wordt aangetast en je motivatie niet wordt verlaagd. Het is zelfs mogelijk om zo met fouten en faalervaringen om te gaan, dat je harder je best gaat doen en het vertrouwen in je eigen kunnen groter wordt. Wat we doen op zich geeft al voldoening en plezier.

Open deur? Misschien… Het klinkt echter makkelijker gezegd dan gedaan. Leerdoelen stellen en toe te passen blijkt in de praktijk niet vanzelfsprekend. Doelen worden meestal vertaald in wat je wil bereiken. Het is belangrijk om ook leerdoelen te stellen die (net als prestatiedoelen) SMART zijn, concreet en uitdagend. Kun je een leergerichte houding ontwikkelen? Het is in ieder geval het proberen waard! Een groot voordeel van een leergerichte houding is namelijk dat je er een blijer mens van lijkt worden…:

Volgens Van Dam zijn leergerichte mensen nieuwsgieriger, energieker, bereid om meer inspanning te leveren, opener, milder, zien een verandering als kans om meer over zichzelf te ontdekken en zijn minder angstig. ‘De Kunst van het Falen’ is een enthousiasmerend boek voor een breed publiek. Het staat vol met leuke voorbeelden en geeft een grof overzicht van theorieën over leren, motivatie en gedragsverandering.

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: