Negativisme
Sommige van bovengenoemde onderwijsprofessionals  denken echter dat zij hun gelijk  moeten halen door ontwikkelingen, zoals opbrengstgericht werken, te veroordelen zonder deze te onderzoeken. Als schrijver van het boekje ‘Resultaten tellen’, een werk- en denkwijze om datagestuurd te leren werken, ondervind ik dit regelmatig. Scholen die serieus met dit thema aan de slag gaan worden neergezet als leerfabrieken waar het leerproces van de leerling wordt gestuurd op basis van harde en koele cijfers.  “Datadriven onderwijs” is voor de criticasters een koel, afstandelijk en verwerpelijk begrip. Het negativisme voert de boventoon.

Pedagogisch tact
Onlangs werd ik door prof. Luc Stevens (NIVOZ) uitgenodigd om van gedachten te wisselen over mijn motivatie het boek ‘resultaten tellen’ te schrijven. Prof. Stevens heeft nog niet zo lang geleden het begrip “pedagogisch tact” geïntroduceerd. Het gaat hierbij om het ontwikkelen van een verbondenheid tussen leerkracht en leerling van hoge kwaliteit.  De leerling volbrengt ontwikkelingstaken waartoe de leerkracht hem uitdaagt en ondersteunt. Maar wel zo dat de leerkracht de leerling helpt zichzelf te helpen, zich te ontwikkelen en zichzelf te leren kennen. Kort gezegd: Een leerkracht die investeert in de relatie met, en de competentie en autonomie van de leerling.

Reflectie
Pedagogisch tact is niet aan te leren. Het is iets dat in een persoon zelf zit . Het vraagt bewustwording van de leerkracht  om pedagogisch verantwoord te kunnen handelen. Reflectie vormt de sleutel tot een goede onderwijspraktijk. Pedagogisch tact vertoont in dit opzicht voor mij een belangrijke overeenkomst met opbrengstgericht werken. Wanneer ik scholen begeleid, zie ik leeropbrengsten als een middel om leerkrachten bewust te maken van het effect van hun manier van lesgeven. Het gaat bij opbrengstgericht werken naar mijn mening minder om de focus op de leerling en zijn onderwijsbehoeften maar om het proces het beste uit de leerkracht naar boven te halen. Het zorgvuldig verzamelen en analyseren van leeropbrengsten draagt, naast persoonlijke observatie en intuïtie, bij aan reflectie op het professionele handelen. Het zijn hulpmiddelen die leiden tot bewust en verantwoord leerkrachtgedrag. Daar profiteert elke leerling van.

Trucjes
Het werken met onderwijsarrangementen, sturen op data en het vergelijken van scores zijn allemaal ‘trucjes’ om de leerkracht inzicht te geven in een manier van werken die recht doet aan individuele verschillen en die praktisch uitvoerbaar is.  Wanneer pedagogisch tact niet vanzelfsprekend aanwezig is, zijn middelen als opbrengstgericht werken in te zetten om leerkrachten tot meer zelfinzicht te laten komen.  Het is mijn stellige overtuiging dat de kloof tussen voor- en tegenstanders van opbrengstgericht werken minder groot is dan vaak verondersteld. Maar dan moet je wel bereid zijn deze overeenkomsten op constructieve wijze te willen onderzoeken en bespreken.

Waardegestuurd onderwijs
Dat het uitvergroten van tegenstellingen effectief kan zijn, bewijst de politiek anno 2011. Het onderwijs vormt hierop helaas geen uitzondering. Maar diegene die zich werkelijk zorgen maakt over de waardeontwikkeling van onze maatschappij en de wereld waarin onze kinderen groot worden,  doet er goed aan om de kant van Utrecht te kiezen en oprecht trots te zijn op elke leerkracht die het beste voor heeft met onze jeugd en die er alles aan doet om leerlingen te helpen op hun weg naar een gelukkig leven. Met pedagogisch tact en sturen op leeropbrengsten als waardevolle hulpmiddelen die in samenhang met elkaar kunnen worden ingezet. Daar is veel tact voor nodig. Onderwijskundig tact van leerkrachten, maar ook van adviseurs die schoolteams helpen het morgen net even anders te doen.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en van O21 . Menno werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ .  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Een gesprek met Jelle van de Velde, van het Belgische Playlane. Het jonge, dynamische bedrijf met internationale ambities achter “Fundels”.

Fun met een doel
Fundels  staan voor “Bundels vol Fun”:  een animatie van prentenboeken, aangevuld met leuke activiteiten voor  kinderen tussen  3 en 7 jaar.  Het doel van fundels is het stimuleren van taalgevoel bij jonge kinderen. Jelle demonstreerde me de toepassingen. Ik was direct enthousiast. “Fundels brengen een prentenboek tot leven.” En hoe!

Fundels concept

Prentenboeken aangevuld met interactieve online varianten, dat is het concept van Fundels.  Het gedigitaliseerde prentenboek is een soort e-boek voor kinderen. Ook zijn er spelletjes, oefeningen en didactische hulpmiddelen. Naast een pc-versie is er nu ook een versie voor tablets.

Eerst onderzoeken dan ontwikkelen

Bij de  start van de ontwikkeling hielden de volgende vragen v/d Velde bezig:

• Welk type digitalisering is interactief en het meest geschikt voor kinderen?
• Hoe kunnen we de taalontwikkeling van kinderen zo goed mogelijk verbeteren?
• Wat is het beste businessmodel voor alle partijen?

In samenwerking met  o.a. universiteiten is een doordacht en succesvol model ontstaan.

Hoe werkt het?

Fundels is uitgebracht  voor de pc, Ipad, Iphone en Ipad. Binnenkort volgt een versie voor android. Het mooie van Fundels is de band met het fysieke boek.Om dichtbij het boek te blijven, biedt Fundels als  mooi extraatje de originele boeken aan. Daarin zit een chip. Die lees je met een soort usb-lezer. Haal je het boek langs de (aangesloten) usb-lezer, dan start de Fundel vanzelf. Kinderen blijven in een beveiligde omgeving: verbonden met het internet, maar ze kunnen niet wegklikken naar een andere site.

Hoeken

Bij elke fundel (oftewel titel) bestaat die ‘wereld’ uit verschillende toepassingen, zogenaamde ‘hoeken’. Elk van deze hoeken stimuleert specifieke vaardigheden: luister- lees, spreek en schrijfvaardigheden.

• Kijkhoek: de geanimeerde versie van het boek.
• Leeshoek: het boek wordt per pagina voorgelezen of de kinderen kunnen het boek zelf lezen.
• Activiteitenhoek: diverse activiteiten (kleurplaten e.d.) in papieren vorm, om af te drukken. Voor de mobiele variant is de activiteitenhoek vervangen door de ‘theaterhoek’.
• Tekenhoek: het kind  maakt zijn eigen verhaal met figuren en afbeeldingen uit het boek, aangevuld met eigen creaties
• Spelletjeshoek: spelletjes aangepast op het niveau van het kind en dit aan de hand van drie niveaus. Inclusief een educatieve toets.
• Auteurshoek: met informatie over de auteur, de illustrator en de uitgever

 Andere talen

Het afgelopen jaar heeft PLAYLANE Fundels uitgebracht bij dertig titels van Vlaamse uitgeverijen van kinder- en prentenboeken. Komend jaar volgen er nog meer titels, afkomstig van Nederlandse uitgeverijen. Elke fundel verschijnt voorlopig in vier talen: Nederlands (zowel de Vlaamse als de Nederlandse variant) Turks, Frans en Engels. Kinderen kunnen bijvoorbeeld de verhalen in het Turks horen maar in het Nederlands lezen of andersom. Deense en Arabische vertalingen zijn in ontwikkeling.  Van de Velde : “Nederlandse en Vlaamse uitgevers zijn enthousiast. Maar ook internationaal is de belangstelling naar het Fundels-concept groot.”

Waar gebruik je fundels?

Fundels zijn inzetbaar

• in bibliotheken
• in de klas
• thuis
• op kinderdagverblijven
• bij logopedie

Scholen kunnen een digitaal abonnement afnemen , aangekocht per school, per vestigingsplaats. Ikzelf ben erg benieuwd hoe Fundels zich verder gaat ontwikkelen op de Nederlandse markt. Playlane, met haar dynamische en creatieve jonge mensen is hoe dan ook een club om scherp in de gaten te houden! Saskia Dellevoet maakte een Prezi over digitale boeken. Deze kun je hier bekijken.

Voor meer info: zie www.fundels.com

En toch gaat deze blog over hem. Een uur geleden, op donderdag 4 augustus op 15.01 uur kwam Bastiaan in mij leven. Hij stuurde mij een mail met daarin het verzoek of ik hem wilde toevoegen aan mijn Google+ contacten. Voor wie niet bekend is met dit nieuwe platform: Google+ is een platform dat anders wil zijn dan Facebook en dat wil bereiken door erg veel op Facebook te lijken.

Terug naar Bastiaan. Waarom zou iemand die ik totaal niet ken en geen enkele relatie mee heb mij willen toevoegen als zijn contact? Het antwoord op deze vraag vond ik in zijn profiel. Bastiaan schrijft daarin:

Wondering why I’ve added you to one of my circles and we don’t even know each other?… I’m a Recruiter/Headhunter and an open networker. I’m not going to spam you with vacancies or what so ever. If I’d contact you in the future, you can be sure it’s relevant for you. In other words; it’s save to add me to one of your circles. Have a nice day!

Voor wie de Engelse taal niet zo machtig is een vertaling: Vraag je je af waarom ik je wil toevoegen? Ik heb zelf ook geen idee, maar misschien dat we ooit wat aan elkaar hebben. Een fijne dag verder.

Het was dit bericht dat me deed beseffen van Google+ eigenlijk is. Dit is kennelijk een netwerk waar mensen die elkaar niet kennen en ook geen enkel raakvlak hebben zich aan elkaar verbinden.

Ik heb daarop direct alle bekenden van mij uit Google+ verwijderd. Ook iedereen die iets met onderwijs heeft heb ik eruit gegooid. Vervolgens ben ik alle uitnodigingen van mensen die ik totaal niet ken gaan accepteren. Jochem Vroom, een volstrekt onbekende met een voor mij te gladde profielfoto: toegevoegd.  Vincent de Fretes, trots op zijn ruim 2000 contacten: toegevoegd. Victora Serra, Dirk-Jaap Bijl, Lex Teeling: Ik ken ze niet en daarom voeg ik ze allemaal toe.  Mijn Google+ kringen groeien sneller dan elk ander Social media platform.

Op de website van Dutchcowboys las ik dat Google+ duizelingwekkende aantallen gebruikers noteert. En dat geloof ik graag. Ik ken namelijk veel meer mensen niet dan wel. En aan al die mensen ga ik me verbinden. Deze maand wil ik op minimaal 10.000 OV staan (Onbekende Vrienden) staan en ik verwacht het miljoen nog dit jaar bereikt te hebben. Ik kan niet wachten om ze allemaal op mijn verjaardag uit te nodigen. En dat is allemaal met Bastiaan begonnen. Daarom vanuit de grond van mijn hart: Bastiaan bedankt!

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ . Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Een verrassende start
Het gaat beginnen…. Handen reiken naar mobieltjes om ze uit te doen of op stil te zetten. “De mobieltjes mogen aanblijven. Sterker nog, als je iets over deze bijeenkomst wilt Twitteren, dan vind ik dat prima!” Het was leuk te zien hoe er gereageerd werd. Dit hadden ze nog nooit meegemaakt en vonden het eigenlijk wel een verademing. Zo begon mijn bijeenkomst Mindmappen met directeuren.

Van mindmap naar jaarplan
Samen met een collega gingen we hen leren om een jaarplan in een Mindmap om te zetten. Dit met het uiteindelijke doel deze te presenteren aan het team. Want we weten allemaal hoeveel bloed, zweet en tranen in die plannen zitten! Dan is het wel zo aardig als bij het team ook gaat leven. Mindmappen is  niet alleen een heel visuele, maar ook een overzichtelijke manier om veel  informatie te delen. Alles is met elkaar verbonden en het geheel is in logische stukken opgedeeld. Het is gemakkelijk van gehelen naar delen te gaan en weer terug. Zo kun je iedereen in het team actief informeren en onderdeel van het plan te maken.

Gemak, gewin, genot
De meesten hadden wel van een Mindmap gehoord, maar wisten er niet erg veel van. Robert zorgde voor de instructie van iMindmap en ik vulde aan met voorbeelden uit de klas. Zo lieten we de deelnemers  de kracht van Mindmappen ontdekken. Alle directeuren maakten snel stappen met hun Mindmap en zagen gemakkelijk de vertaling naar de klas voor zich. Met een beetje uitleg en inspiratie maak je  je een Mindmap snel eigen en verbind je het eenvoudig met andere situaties en nieuwe toepassingen. Uiteindelijk konden we na 3 uur het ontstaan en de groei van een jaarplan-Mindmap op twitter terugzien. Dat is het leren van nu. Meer weten over het maken van een Mindmap? Hier vindt u een aantal handige bronnen:

• Wat is een Mindmap?
• 14 Programma’s voor de PC 
• Stappenplan ‘hoe maak ik een Mindmap?
• Tips voor Mindmaps
• E-college over Mindmappen

Just do it!

Irritatie
Toen Twitter net was gelanceerd en er maar een beperkt aan tal mensen gebruik van maakte, waren ook de berichten overzichtelijk en kwamen er regelmatig onderlinge contacten uit voort. Nu het aantal Twitteraars stijgt, neemt ook de noodzaak om berichten te filteren toe. Dit vraagt weer om meer inspanning om het kaf van het koren te scheiden. Ik merk bij mijzelf een toenemende irritatie door de toenemende stroom aan  nietszeggende berichten.  Wie zit er te wachten op persoonlijke berichten van een ander die je helemaal niet kent. Ik niet in ieder geval. Voor de een is het de charme van Twitter, voor de ander een groeiende bron van ergernis.

Grote schoonmaak
Om volgers te krijgen ben ik in het begin zelf veel mensen gaan volgen in de hoop dat je terug gevolgd zou gaan worden. Dit bleek een succesvolle strategie met als keerzijde dat veel van de mensen die ik volg weinig actieve Twitteraars blijken of zelden nuttige informatie overbrengen. Tijd dus voor een grote schoonmaak. Via de tool Tweepdash heb ik alle mensen die ik volg, maar die mij niet terug volgen ontvolgd, op de accounts na die mij informatie verschaffen zoals de onderwijsnieuwsdienst. Met deze actie heb ik het aantal volgers terug gebracht van rond de 1200 naar ruim 500.  Enkele criteria om mensen te ontvolgen waren:

• Een niet ingevuld profiel
• Een niet passend profiel bij mijn interesse en werkomgeving
• Geen profielfoto
• Weinig actieve gebruiker (laag aantal volgers)
• een grote stroom nietszeggende berichten

Effect
Je zou verwachten dat het ontvolgen van 700 mensen effect zou hebben op mijn eigen volgers. Dit bleek dit niet het geval te zijn. Het aantal mensen dat mij volgt is zelfs gestegen. Aardig is dat je met Tweepdash ook kunt zien wie jou wel volgen, maar die jij niet volgt. Zo kun je besluiten nieuwe volgers toe te voegen op basis van hun profiel. Het effect is ook dat je veel minder berichten ontvangt en dus ook niet meer omkomt in een hoeveelheid aan inhoudsloze berichten. En dat is erg plezierig. Ik verwacht dan ook dat Twitter binnen een korte tijd komt met een betere interface om berichten te kunnen koppelen aan je eigen behoefte .

Doorgaan
Mijn opschoonactie gaat voorlopig nog wel even door. Ik heb nu alle mensen die mij niet terug volgen gefilterd en alle mensen die mij volgen bekeken of er interessante mensen tussen zitten om terug te volgen. De volgende stap is het verwijderen van mensen die ik volg en die mij volgen, maar die te veel, voor mij,  loze berichten plaatsen. Dit is heel persoonlijk, want een nietszeggend bericht voor mij kan voor een andere veel betekenis hebben. Totdat Twitter met een nieuwe interface komt, ga ik nog wel even door met mijn actie. Je bent per slot van rekening zelf baas over je eigen gedrag en contacten. Dat is weet het mooie aan een platform zoals Twitter. To follow or not to follow. That’s the question.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ . Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn 

De school maakt het verschil
Opbrengstgericht werken is alleen zinnig als leerkrachten groeimogelijkheden zien en hun rol daarin serieus nemen. Daarvoor hebben ze een goed overzicht nodig van de resultaten en gaat op basis daarvan in gesprek met de ib-er en de leerlingen.  Hierbij past ook het stellen van hoge doelen. Gesteld wordt dat je standaarden nodig hebt om te weten hoe hoog de lat gelegd moet worden. Maar tevens is de vraag of de lat altijd hoger moet komen te liggen of dat consolidatie van het niveau een optie is. Ook leertijd is een invloedsfactor. Je kunt niet meer bereiken dan binnen de beschikbare leertijd mogelijk is.  Elke school zou echter moeten werken vanuit de gedachte dat zij het verschil kan maken en dat elk dubbeltje een kwartje kan worden.  Een school zou nooit tevreden mogen zijn met de huidige leeropbrengsten, ook al liggen deze boven het landelijk gemiddelde. Het kan altijd beter.  Maar ook wordt de vraag gesteld of de huidige einddoelen nog wel toereikend zijn voor onze maatschappij en een herijking niet noodzakelijk is.

Niets nieuws onder de zon
Gesteld wordt dat opbrengstgericht werken eigenlijk niets nieuws is. Je bent als school altijd bezig met het werken aan opbrengsten. Wel wordt aangegeven dat de focus wordt weerlegd. Voorheen keken we hoe een leerling de einddoelen haalt, terwijl we nu de nadruk leggen óf de leerling de einddoelen wel haalt en wat dit dan betekent.  Niet alleen de inspanning die de leerkracht doet is belangrijk, maar vooral het effect van deze inspanning op de leeropbrengsten van leerlingen.  Gesteld wordt dat opbrengstgericht werken geldt voor alle leerlingen, maar dat in de praktijk de groei van leeropbrengsten zich vooral op de leerlingen met een D-, C- en B-score.  Als reden wordt opgegeven dat in deze groepen de meeste leerwinst te behalen valt.   De opkomst van leerlingvolgsystemen hebben ervoor gezorgd dat we beter dan vroeger in staat zijn om onze aanpak af te stemmen op een analyse van de situatie en op de trends. Het stelt de school in staat om reële doelen te stellen en vergemakkelijk de rapportage naar ouders en schoolbestuur.

Maatschappelijke rol
Scholen bestaan omdat wij in onze maatschappij hebben bepaald dat burgers een algemeen niveau van functioneren moeten hebben Het algemeen niveau van functioneren zal altijd omhoog gaan in vaart der volkeren; er zullen altijd hogere opbrengsten nodig zijn. Omdat de gemeenschap investeert in goed onderwijs is het niet vreemd dat van een school wordt gevraagd deze investering te verantwoorden. Niet alleen via de inspectie, maar ook naar ouders en leerlingen.Het zou scholen helpen wanneer de inspectie niet alleen maar controleert, maar scholen ondersteunt tijdens het proces om te komen tot hogere leeropbrengsten. In dat geval is de inspectie meer educatief partner dan beoordelaar. Dit mag echter niet betekenen dat de inspectie de rol van de schoolbegeleider op zich gaat nemen.  Het educatief partnership betekent meer dat het proces wordt gevolgd i.p.v. de ‘eindopbrengsten’

Haal eruit wat er in zit
De vraag is of het de taak van de school is om  uit de leerlingen te halen wat er in zit of om er juist kennis en vaardigheden aan te brengen. Soms zijn we zo gefocust op het aanbrengen, dan we geen oog meer hebben wat er al is.  Het gevaar is dat de opbrengsten door deze focus juist naar beneden gaan doordat er kansen worden gemist.  Aan dit discussieonderdeel wordt de vraag gekoppeld wie eigenlijk de spil is de het onderwijsproces. Is dat de leerlingen of juist de leerkracht? Gesteld wordt dat de leerkracht als begeleider een bepalende rol speelt bij het behalen van hoge leeropbrengsten. Hierbij past dus ook aandacht voor leerkrachtvaardigheden. Aangegeven wordt dat deze minder vanzelfsprekend via de opleiding worden aangeleerd. Maar ook de rol van de schoolleider moet niet worden onderschat. Deze is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Hierbij past een rol als onderwijskundig schoolleider.

Betrokkenheid
Veel van de toegevoegde waarde van opbrengstgericht werken komt voort uit de manier waarop erover wordt gecommuniceerd en alle belanghebbenden worden betrokken bij het verhogen van de leeropbrengsten. In feite zou een school niet achteraf met ouders en leerling moeten bespreken wat de resultaten zijn geweest van de afgelopen periode, maar ook met ouders de doelen voor de komende periode bespreken.  Hieraan zit verbonden dat er aandacht moet zijn voor doorgaande leerlijnen, met name bij de kritische overgangsmomenten zoals de overstap van groep 2 naar 3. Bij opbrengstgericht werken is namelijk niet de methode leidend, maar de leerlijn achter de methode.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ . Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Groepen
Het leuke van de groepen is dat mensen met een gedeelde interesse zich verzamelen. Hierdoor krijg ook meestal wel een antwoord op de vragen die je stelt. Je hebt groepen op uiteenlopende thema’s zoals passend onderwijs, Onderwijs met ICT, onderwijsadvies en opbrengstgericht werken. Groepen zijn Sociale Netwerken. Je kunt er informatie halen. Daarvoor ga je naar ‘promition’. Maar ook kun je er je vragen kwijt. Hiervoor is de plek ‘Discussions’ bedoeld. Let wel op of de groep voldoende leden heeft. De meeste leden nemen namelijk niet actief deel. Je groep heeft wel minimaal 200 leden nodig om een succes te zijn. Goed lopende onderwijsgroepen zijn:

• PO-Netwerk, een groep die zich richt op discussies binnen het basisonderwijs;
• Netwerk Onderwijsadvies, een groep die zich richt op onderwijsbegeleiders;
• Onderwijs & ICT, een groep die zich richt op het thema ICT in het onderwijs;
• Onderwijs 2.0, een brede groep met tal van actuele onderwijskundige zaken.

Actief
Met veel leden heb je nog niet direct een actieve groep. Vaak is het de moderator van de groep die nieuwe discussies start of een reactie plaatst. Net zoals in andere community’s hangt de waarde van de groep af van de mate waarin leden actief zijn. En dit houdt weer verband met de kwaliteit van de vragen die worden beantwoord.  LinkedIn heeft getracht de actieve houding te vergroten door de mogelijkheid te creëren een open groep te starten of bestaande groepen open te stellen van alle leden.  Zo kan iedereen de discussies volgen, ook al ben je geen lid.  Voordeel hiervan is dat er meer mensen aan een discussie kunnen deelnemen en de thema’s ook via Google gevonden kunnen worden. Daar staat helaas tegenover dat het aantal berichten met commerciële bedoeling ook sterk gaan toenemen, vooral bij de goed lopende groepen. En dat vraagt weer een actieve moderator.

Gewoon doen
De beste manier om de waarde van de groepen te ervaren is door je aan te melden en met een discussie mee te doen. Je hebt dan vrij snel door hoe actief de groep is en welke waarde de groep voor jou kan hebben. Ook kun je oude discussies eens langslopen en kijken hoe actief er wordt gereageerd. Heel sporadisch is de moderator zo actief dat de discussies ook worden verbonden aan andere social media zoals Twitter of Facebook. Wanneer je actief mee gaat doen, is het wel raadzaam je profiel zo compleet mogelijk te maken. Het komt nogal eens voor dat deelnemers aan de discussie ook je profiel bezoeken.

Opgevallen
Als moderator van de grootste onderwijsgroep (onderwijs 2.0) kan ik de activiteiten van de leden goed volgen. Mij zijn de  volgende punten opgevallen:

• Aansprekende discussies komen nogal eens terug op andere plekken, zoals vakbladen of andere platforms;
• Het weer bepaalt mede de activiteiten in de groep. Is het mooi weer, dan wordt er minder gereageerd en melden minder nieuwe leden zich aan;
• Steeds meer mensen melden zich aan met een actueel en goed verzorgd profiel (vergeet ook de profielfoto niet);
• Misbruik van de groepen komt zelden voor. Slechts heel sporadisch wordt een bericht gemeld als niet gewenst (dat kan iedereen doen om het forum ‘schoon’ te houden);
• Het aantal leerkrachten dat zich aanmeldt, stijgt de afgelopen maanden (vanaf januari 2011) sterk;
• Het koppelen van discussies aan andere platforms verhoogt de activiteiten in de groep.
• LinkedIn is als platform erg actief in het verbeteren van de site. Nieuwe functionaliteiten worden met enige regelmaat toegevoegd.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ . Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn

Wat is een Lipdub?
Een lipdub wordt gemaakt door personen of een groep mensen te filmen die een liedje aan het meezingen of playbacken zijn. De originele audio wordt achteraf tijdens de post-productie vervangen door het originele nummer. Er wordt meestal een vorm van een draagbare stereo gebruikt, zoals een Ipod. Uiteindelijk lijken de meeste lipdubs op eenvoudige videoclips, hoewel velen toch goed voorbereid en geproduceerd zijn. Soms zelfs met de hulp van een productiebedrijf en met professionele steadycams. De meest populaire lipdubs worden zo gefilmd dat ze uit een lang en continue shot bestaan, waarin de camera reist door verschillende kamers en situaties in bijvoorbeeld een schoolgebouw (bron:Wikipedia).

Voorbereiding
Een lipdub is dus een heel leuke manier om je school aan ouders te laten zien of een project met de groep af te sluiten. Het maken van een lipdub vraagt echter wel een zorgvuldige voorbereiding. En dat betekent dat je wel tijd moet hebben of kunnen vrijmaken om hieraan te beginnen.  Een goed momenten zou bijvoorbeeld groep 8 kunnen zijn, tegen het einde van de schoolloopbaan op de basisschool. Maar ook in het voortgezet onderwijs kan het goed worden ingezet als samenwerkingsopdracht of het versterken van de sociale cohesie binnen de school. Een lipdub zou dan een leuke afsluiter kunnen zijn.

Hulp
Het ontwikkelen van een lipdub is een creatief proces. Tijdens de voorbereiding kun je veel leerlingen aan het werk zetten aan activiteiten zoals: keuze van het lied, bedenken van de scenes/choreografie, regisseren en filmen van de clip en uiteindelijk het publiceren.  Een lipdub doet beroep op verschillende talenten van leerlingen zoals dans, acteer, grafisch of visueel (film) talent.  Door de hoeveelheid aan activiteiten van een verschillend karakter is het raadzaam om hulp in te schakelen van bijvoorbeeld een acteur of cineast. Ook is het handig wanneer je beschikt over een goede filmcamera en montageapparatuur. Dat verhoogt de kwaliteit van de lipdub.

Mooie voorbeelden
Op het internet zijn tal van voorbeelden te vinden. Eén van de eerste was de clip van de Black Eyed Peas. Maar tegenwoordig zijn er ook veel scholen in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs die een lipdub hebben opgenomen. Groep 7 van de dr. Bosschool in Utrecht heeft een lipdub gemaakt waarvan ook ‘the making of’ in beeld gebracht. Dit geeft een leuk kijkje in de keuken van het maken van een lipdub. Andere schoolvoorbeelden zijn de lipdub van obs West in Capelle a/d IJssel en de lipdub van de Eendracht. Ook de publieke omroep heeft het fenomeen ontdekt. In maart zond de NCRV een documentaire uit over het maken van een lipdub. Even zoeken op het internet en je vindt handige tips om een lipdub te maken zoals het draaiboek van ‘Vier Vrienden’ of de website ‘dagje lipdub maken’ . Ook zeer bruikbaar is de website ‘Schooldub‘ .  Succes met het maken van jullie eigen lipdub. Ik ben benieuwd naar het resultaat!

(met dank aan de twitteraars @Carlamondig, @michelboer en @sannekuyt voor de voorbeelden en tips)

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ . Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn 

Spraaksynthese
Spraaksynthese kan een goed hulpmiddel zijn in het onderwijs. Denk bijvoorbeeld aan een voorleesfunctie bij digitaal leermateriaal voor leerlingen met dyslexie, of als uitspraakhulp bij (Nederlandse) taallessen. Spraaksynthese kan bijdragen aan zelfstandig leren. Leerlingen kunnen zich bijvoorbeeld via internet verder verdiepen in een onderwerp. Degenen die moeite hebben met lezen kunnen de verschillende websites laten oplezen, zodat ze de content toch zelfstandig tot zich kunnen nemen. Het onderwijs is er klaar voor. Maar is de spraaktechnologie dat ook?

Verschillende soorten
Er zijn verschillende soorten spraaksynthese:

Allofoonsynthese synthetiseert spraak door de verschillende akoestische eigenschappen van spraakklanken vast te leggen.  Een woord als  ‘kom’ wordt gesynthetiseerd door de akoestische eigenschappen van ‘k’ ‘o’ en ‘m’ samen te voegen. Het is moeilijk om met deze vorm van synthese een natuurlijk resultaat te bereiken.  De uitspraak van een klank wordt namelijk niet alleen bepaald door de klank zelf, maar ook door de klanken die eraan voorafgaan en erop volgen. Bij de eerste klank ‘k’ leidt dit meteen tot problemen. Wat is de goede ‘k’? De ‘k’ van ‘kom’ is een andere dan de ‘k’ van ‘kat’. Spreek beide woorden maar eens uit en let op de stand van je mond. Bij het realiseren van de ‘k’ beweeg je je spraakorgaan al in de richting van de volgende uit te spreken klank (in dit geval de ‘o’ of de ‘a’). Dit beïnvloedt de uitspraak van de ‘k’. Allofoonsynthese houdt geen rekening met deze klankomgeving.

Bij difoonsynthese wordt gebruik gemaakt van voor opgenomen difonen. Difonen zijn overgangen tussen twee klanken. Het Nederlands kent grofweg 50 klanken en dus ongeveer 2500 difonen (50×50).  Deze vorm van synthese is natuurlijker dan de allofoonsynthese, omdat hierbij wel rekening wordt gehouden met de klankomgeving (een woord als ‘kom’ wordt opgebouwd uit de difonen ‘woordbegin-k- + ko+om+m-woordeinde). Toch leidt ook deze vorm vaak niet tot een heel natuurlijk resultaat. Het houdt namelijk geen rekening met klemtoon en ritme. Dit moet handmatig worden toegevoegd, waardoor het doel, automatische spraak, gemist wordt.

En tot slot de meest gebruikte vorm van synthese: unit selection synthese. Er wordt gebruik gemaakt een grote database met voor opgenomen spraak. Wanneer een spraakcomputer een tekst opleest, zoekt hij naar de grootst mogelijke matchende eenheden in zijn database.
Idealiter zijn dit hele zinnen, maar dit kunnen ook zinsdelen, woorden, syllaben of zelfs fonemen (klanken) zijn. Het resultaat is een vrij aardige benadering van natuurlijke spraak. Luister bijvoorbeeld naar de demo’s van het spraaksynthese programma Real Speak
Het klinkt vrij aardig, maar echt natuurlijk klinkt het niet.
Doordat er losse woorden uit de database worden opgehaald, gaat de correcte zinsmelodie verloren. Als ik al word afgeleid door de vreemde intonatie, hoe zit dat dan met dyslectische leerlingen of tweedetaalleerders?

Zoals de spraaktechnologie er nu voor staat, is het naar mijn idee het best bruikbaar als hulpmiddel in het taalonderwijs om de uitspraak van losse woorden te beluisteren. Wanneer het gaat om het laten uitspreken van hele zinnen of teksten, moet de techniek nog wat verder gevorderd zijn.

Finse cultuur
Dat het onderwijs in Finland zo goed is, heeft te maken met de Finse cultuur. Inwoners van Finland groeien op met de gedachte dat onderwijs het allerbelangrijkste is. Ze zien onderwijs als hét invloedrijkste middel om als land te kunnen overleven in een steeds platter wordende wereld. En omdat onderwijs zo belangrijk is, is het aanzien van de leerkracht groot. Alleen artsen en piloten genieten een hogere maatschappelijke status. Deze status leidt weer tot hoge opleidingseisen en wachtlijsten voor de master onderwijskunde. Elke leerkracht of docent is academisch geschoold en bezit een graad in onderwijskunde en pedagogiek.

Verjaardagsfeestje
Wanneer je dus op een verjaardagsfeestje als Finse leerkracht over je vak praat, gaat het over de vakbekwaamheid, de waardering en de importantie van het onderwijs.  In Nederland gaat het over werkdruk, normjaartaak, toename van lastige leerlingen en de naderende vakantie. In Nederlands zijn we niet zo trots op onze onderwijzers en daardoor leerkrachten niet zo trots op zichzelf. De oorzaak wordt vaak gelegd bij een bemoeizuchtige overheid of onderwijsinspectie of een te grote afstand tussen werkvloer en management. Volgens mij zijn dit voorbeelden van Self Serving Bias: de oorzaak van het falen leggen we buiten ons handelen, terwijl we de successen toeschrijven aan onze eigen kwaliteit. Aan een negatieve beeldvorming zul je zelf iets moeten doen.

Opleiding
Het past in onze cultuur eenvoudig weg niet om trots te zijn op een beroepsgroep. Het zit in de Nederlandse aard om bescheiden te zijn over onze eigen rol. ‘Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’ is bij ons meer ingeburgerd, dan ‘het beste te willen halen uit elke opleiding’. Een verandering in deze cultuur start bij het opleidingsinstituut. Helaas beseffen pabo’s zich deze rol nog onvoldoende. Persoonlijk ken ik voorbeelden waarbij studenten wel vier tot vijf herkansingen kregen om een verplicht onderdeel te halen. Hoge doelen stellen komt maar sporadisch voor en door de grote instroom van studenten via een MBO-opleiding wordt het verschil in kennis en vaardigheid in de praktijk alleen maar groter.

Kiezen
Het wordt dan ook tijd dat we in ons land keuzes gaan maken. Willen we zelfbewuste en competente leerkrachten, dan zullen we moeten stoppen met pamperen van studenten. Wanneer ik constateer dat academische lerarenopleidingen in het basisonderwijs  een grote aantrekkingskracht hebben, laten we er dan ook voor kiezen om deze ontwikkeling te stimuleren. Maar laten we tevens aan de voorkant van de pabo een strenge selectie toepassen en binnen een jaar bepalen welke studenten door mogen en welke niet. Zonder concessies en zonder gesjoemel of gemarchandeer met reken- en taaltoetsen.  Ik juich het initiatief dat schoolbesturen zoals de RVKO in Rotterdam nemen om meer invloed uit te kunnen oefenen op de kwaliteit van de opleiding van harte toe.

kopieergedrag
Het zou  een goede ontwikkeling zijn, wanneer we in Nederlands voorzichtiger zouden zijn in het nemen van onderwijsculturen die ver van ons afstaan als voorbeeld voor de toekomst. Voorzichtig, omdat we er best van kunnen en mogen leren maar we ons ook moeten beseffen dat culturen niet te kopiëren zijn. En dat is ook helemaal niet nodig. In Nederland barst het van talentvolle leerkrachten en goede scholen die prima als voorbeeld gebruikt kunnen worden en die hun deuren graag opzetten voor bezoekers. Het kan helpen, wanneer een organisatie zoals de PO-Raad hiervan een overzicht zou opstellen om excursies toegankelijker te maken. Weten waar je heen wilt, keuzes maken om daar te komen en erop vertrouwen dat je dat zonder hulp kan bereiken zijn belangrijke voorwaarden om ons onderwijs op een hoger niveau te krijgen en te houden. En daarvoor hebben we geen buitenlands voorbeeld nodig. Dat kunnen we heel goed zelf bedenken en uitvoeren.

Menno van Hasselt is eigenaar van Van Hasselt advies en werkt samen met de CED-Groep bij het invoeren van opbrengstgericht werken in het primair en speciaal onderwijs. Voor deze organisatie schreef hij het boek ‘Resultaten tellen‘ . Met Dieter.nl heeft Menno een opleiding ontwikkeld voor de onderwijskundig ICT-coördinator.  Menno is te volgen op twitter via @mennovh of via LinkedIn